Các món ăn dân dã của miền Tây sông nước Mắm kho quẹt
Mắm kho quẹt được kho chung với tóp mỡ và ớt. Kho đến khi nào sắc lại chỉ còn lớp mắm khô kẹo kẹo, đặc quánh là tuyệt vời. Tất nhiên là phải nêm nếm sao cho hợp khẩu vị. Ngày nay, mắm kho quẹt sẽ mặn mặn, ngọt ngọt cay cay… Nhưng ngày xưa, món mắm kho quẹt chỉ là thức ăn của người nghèo; không có đồ ăn, họ mới ăn như thế, vì thế món kho quẹt không hề có vị ngọt của đường. Món kho quẹt ăn với cơm nóng hay cơm nguội gì cũng ngon, hoặc ăn với cháo trắng, còn không thì ta có thể dùng để "quẹt" rau ăn cũng "bắt" lắm. Cách làm món kho quẹt.... (kiểu mới) Rất đơn giản, bạn có thể ra chợ mua tóp mỡ khô mà người ta bán ở tiệm tạp hoá. Hành đâm nhỏ, tỏi bằm nhuyễn, ớt bằm. Cho tí mỡ nước hay dầu vào chảo nóng ( nên là loại chảo nhỏ nhỏ, thường dùng để kho cá ấy, hoặc cái nồi nhỏ không sâu lắm để dễ....... "quẹt ") Khi mỡ nóng lên, cho hết tất cả hành tỏi ớt vào. Đảo vài dạo cho thơm thì cho nước mắm ngon khoảng 1/2 chén ăn cơm. Nêm nếm đường bột ngọt sao cho vừa ăn ( không quá mặn, vị mặn ngọt là được) Xong để lửa liêu riêu cho đến khi nào mắm cạn chỉ còn lại lớp mắm khô kẹo kẹo là được.
------------------------------------------------------
Bún gỏi già (hay dà) Mỹ Tho 
Bún gỏi già thực ra cũng hao hao giống bún mắm thôi. Nói là giống, nhưng vị của nó khác nhau xa. Bún mắm và bún gỏi già có chung nguyên liệu là mắm cá, (hình như là mắm cá linh thì phải). Bún gỏi già phải nấu chung với me, mới cho ra vị nước lèo chua chua ngọt ngọt ăn không ngán là vì vậy. Đặc biệt, nó chỉ ăn chung với tép là ngon nhất. Tép bạc, tép lột, hay tôm sú lột đều được cả. Những con tép đỏ au, được lột vỏ kỹ càng trông hấp dẫn làm sao.
Bún gỏi già chua chua ngọt ngọt ăn ghém với rau muống và bông chuối bào... Nhưng mà nó ngon nhờ hẹ đấy. Nếu không có cọng hẹ nào thì cái tô bún của bạn coi như tiêu. Thêm nữa phải có nước chấm đặc biệt nó là nước cốt mắm cá linh nguyên chất, rất thơm và có vị ngọt đậm đà. Bạn không cần nêm nếm gì vào tô mà vẫn cảm thấy vừa miệng.... Nếu có khi nào về Mỹ Tho, thì các bạn nên thử qua.
Hủ tiếu Mỹ Tho Hủ tíu là món ăn quen thuộc của người Hoa, du nhập vào đất Mỹ Tho từ hàng trăm năm nay. Nhưng được "Mỹ Tho hóa" theo cách riêng, trở thành món ăn ngon có tiếng của địa phương.
Hủ tíu Mỹ Tho làm bằng bánh bột gạo chan nước súp (nấu bằng xương hầm, khô mực nướng, tôm khô cùng một số gia vị đặc trưng) bên trên mặt bày miếng sườn non, con tôm bổ đôi cùng với thịt và lòng, ăn với nước tương và rau giá.
Ai đến Mỹ Tho cũng phải một lần thưởng thức hủ tiếu Mỹ Tho, món ăn đặc trưng nhất của thành phố nhỏ bé bên dòng sông Tiền, đã nổi tiếng khắp nơi. Hủ tiếu Mỹ Tho hấp dẫn nhờ cách chế biến nước lèo, sợi hủ tiếu rất đặc biệt, không quá dai cũng không quá bở, không quá to như bánh phở mà cũng không quá nhỏ như bún...Ngoài ra, hủ tiếu bò viên nơi đây cũng rất lạ, chỉ ăn một lần là nhớ mãi.
Bánh giá chợ GiồngỞ huyện Gò Công Tây, món bánh giá chợ Giồng là đặc sản trứ danh với cách chế biến rất đổi công phu. Đấu tiên là chọn gạo, đậu xanh loại ngon đem xay thành bột, hòa vào trứng gà, bột mì, gia vị. Khi chiên bánh đặt thêm vào thịt, tôm, giá đã băm, đậu phộng, mỗi thứ một ít. Bánh còn nóng hổi, tỏa mùi thơm phức ăn kèm rau sống và nước mắm tỏi ớt thì thật là tuyệt vời...
Những món ăn đặc sắc của miền Tây Nam Bộ Ðến vùng đồng bằng sông Cửu Long, không thể không nói tới cá và tôm, ở đây là tôm càng xanh, có giá trị lớn trên thị trường quốc tế. Tôm đang nhẩy tanh tách, nướng bếp than, cực thơm, ngon và bổ. Tôm xé nhỏ trộn với dưa ngó sen, là món gỏi chua, đồ nhắm cao cấp! Một tô (bát) súp cua, ăn với bánh phồng tôm chắc chắn là nếm một lần mãi không quên. Còn món tôm hấp nước dừa cuốn bánh tráng kèm rau sống, cũng là món ăn quên đời.
Cá kho tộ, (chọn cá rô ven dòng Cửu Long) kèm món canh chua luôn luôn được khách hàng vời đến ở tất cả các nhà hàng. Cá lóc có thể hấp mặn có thể chiên xù, nhưng tất cả đều thua cá lóc nướng trui. Nướng trui là như thế nào? Cắm que qua miệng cá, qua bụng, cắm xuống đất chất rơm đốt cho tới khi cá thơm rút que, cạo bỏ lớp vỏ cháy đen, đặt vào đĩa hạt soài, rưới thêm mỡ hành, cuộn bánh tráng kèm rau thơm với dưa leo, giá sống và bún, chấm nước mắm xả ớt, dầm me chín ấy là tuyệt hảo!
Từ cá, tôm người ta làm các kiểu mắm, ủ trong các khạp (vại) da bò; mắm chưng, mắm kho, tất nhiên là có mắm sống, mỗi thứ một vị, tìm thêm một vài loại rau thích hợp, mắm nào cũng phải ghi sâu vào ký ức ẩm thực! Lẩu mắm là tinh hoa nghệ thuật ăn uống ở đây, với những khúc lườn vàng rộm nứt nẻ, những miếng thịt ba dọi thái mỏng, con tôm bóc vỏ cong đỏ và con cá lóc như đang quẫy đuôi; số dách là món mắm khocá linhbông súng, một mình nó thôi, đủ sức đánh bạt mọi cao lương mỹ vị, với ưu thế tuyệt vời Nam Bộ: ngon miệng, đẹp mắt, rẻ tiền, dễ tiêu và không phải chờ đợi lâu!
Mưa về là thời cơ mở các trận soi ếch, mưa càng lớn càng dai càng soi được nhiều ếch. Cần Thơ, Ðồng Tháp, Vĩnh Long... có vô số ếch loại to bè xỏ dây xâu bụng phô ra cặp đùi tròn nhìn đã thấy ngon. Ếch l?da đem chiên (rán) bằng bơ, vừa thơm giòn, vừa béo ngọt. Ðem ếch xào lăn với môn ngọt rưới nước cốt dừa, khuấy đều trong cháo, ếch bốc khói thơm lừng thêm chút hành hoa, tô cháo nóng này, húp đêm mưa rào Nam Bộ, ôi chao ấm lòng biết mấy!
Ðặc sắc hơn hết là con rùa, con vật có sức chịu đựng rất cao trước thử thách nghiệt ngã của thiên nhiên ở đây. Sóng to gió lớn nước lên xuống thất thường mặn ngọt, ngọt mặn, rùa vẫn sống, sống dai và quan trọng hơn, đẻ nhiều trứng, nở hầu hết, rùa con rất mau lớn. Các khách sang trọng luôn luôn đòi ăn món rùa tiềm (tần) thuốc bắc cầu kỳ. Khách bình dân thường ăn món rùa rang muối đơn giản nhưng ngon và bổ không kém mấy.
Sau con rùa là con rắn. Khắp hai bờ tả hữu ngạn chín khúc sông Cửu Long, đâu đâu cũng có rắn. Mấy năm gần đây, hàng trăm trại rắn được mở ra, trên trời dưới rắn, cuồn cuộn lớp trên đè lớp dưới, chưa xuất chuồng lớp trước thì lớp sau đã lớn bổng lên, chen chúc nhủi đầu lên khoe sức! Vùng Tân Hồng, Hồng Ngự, Tam Nông... tỉnh Ðồng Tháp chỗ nào cũng rắn, nhiều chỗ rắn quần nhau thành từng đống. Nọc rắn làm dược liệu cao cấp; thịt rắn chế biến thành hàng chục món ăn ngon lành, bổ, hấp dẫn.
Xin tạm dừng ở đây bởi đồng bằng sông Cửu Long có khoảng chừng hơn một nghìn món đặc sắc khác nữa, một đời người chắc gì đã thưởng thức hết.
Nguồn: Tạp chí Văn hóa nghệ thuật ăn
